برخی از سرودها
1- باز باید.......
امروز مرا غمی گران گرفته است؛
جانم ز آه سوزناک دل, زبانه میکشد آتش,
که یاد میهنم بهانه از تن و روان گرفته است .
هنوز بدل؛ غم فراغ , بصد روش؛ گران میزند خَدَنگ,
ولی دوباره, سال نو, رسیدست درین فرنگ ,
بوی خوش بهار من, ز فرودین دمیدست میدانم, درون دَی, بسی قشنگ,
دل از غمِ نگفته ها, آهی زجان گران کشیدست که آمدم زدستِ غم بسی بتنگ,
خون میچکد زچنگ دیو آدمینژاد, کنار کشورم ,
ز کشورم چه گویمت ؟ که از غمش , دل ترا نمیبرم .
چه باید کرد؟
باز باید به لبخندی , ترانه گفت ؛
باز باید ز سال نو, بهر بهانه گفت .
لبخند باید زد , باز نگاه باید کرد؛
باز دو دیده را به آسمان باید دوخت؛
که آفتاب میرسد ز راه ,
نوری گرفت وگه, شمعی شد و بدیگران گاهی سوخت .
باز شبنم را که بر گُلی نشسته زنگ, باید دید؛
شاخه گلی که شسته خود به شبنمی , باید چید ؛
کنار سبزه و گل و گیاه که زندگی به تارو پودشان میدَوَد گَران ؛ باید بود ,
گمان نمیکنم که با خوشی؛ درین میان, نمیتوان کنارشان نشست و آرزو نمود,
غم از تن و روان خود بعاشقی, بزندگی , دمی زدود .
باز باید بود.
1-1-2006
د. ساسان ایرانپور
2- خون را به خون مَشُوی
خونرا بخون مَشُوی، برین زمین که آدمی؛
در گور خود، نَخُسبد از نشانِ خونِ دیگری .
خون را بشوُ به آبِ زممزمِ گذشتِ آدمی ،
که در دل تو میرود، بجوی " آدمی شدن " چوباد تندِ صَرصَری ،
خون را مَشوُ بخون که آدمی، هنر به شستنِ گناهِ دیگران، گران کُند،
باوَر بُوَد مرا ؛ ز خاک و سنگ و سخره اگر کمی هنر کنی ؛
سیم و زرآوَرَی برون، به صد هنر، به زرگری.
گُمان به دل نمیبرم که " غمرسانی " خود، غمی دگر بدل نهد،
اَخمِ دلت فزون شود که دَرکَشی ، تو اَخم خود، زاَخم بد ز دیگری.
مرا بخوان ! بیا تو این سرود من، ترانه کن!
بعشق من بهانه کن،
بگو که با تواَم درین سخن یقین "بهمدمی"!
بخوان که چون خدا از " آن گناهِ آدم و زنش چو مهربان، تو بگذری!
بخوان که خون، مَشُو بخون !
زخم ترا دستی بکش به مرهم " گذشت خود " ؛
اگرچه زخم یک ستم ، بجان تو ، گران شده، چو نشتری !
سرود من ترانه کن ! مرا که نه؛ به عشق من بهانه کن؛
کز آدمی ، به آدمی ، تو بگذری. !
31.12.2006
3- " سفارش "
مرا با خود ببرباغ دل شادی؛ بَرَم از خرّمی با هم برافرازیم؛
ببوییم گل زباغ دل, گلابش ارمغان سازییم,
مگو نه؛ با من این گفته, سرودی کن, بگو آری!
که بنیاد ازغم و اندوه؛ به فردای امیدِ خود, براندازیم.
همه " کار " ست ومیدانم که نانت میدهد یکسر؛
ولی ازمن ترا یک پند؛ توشادی کن به فردا ما؛ درآغازیم.
دل ما شیشه میماند که باید آشنا بودش؛
مبادا سوی این شیشه, بنادانی, دمی؛ سنگِ غم اندازیم
د . ساسان ایرانپور
4- مژده
خوش آن دمی ! که آدمی ز آدمی شنفته بود,
که بار خود , زه کعبه نه ؛
ازاین جهان, به آن جهان , رسانده ام .
خوش گفته آن صدای پاکِ آدمی؛
کنون برایتان , همه , کتابی خوانده ام ,
به دستتان به دوستی خدا, به صد رضا, چراغی داده ام ؛
راه مرا کزین چراغ و یک کتاب, فروزان اگر کنی ,
برگِ گذر به راه آدمی , بدستتان نهاده ام .
گمره مَکُن ترا بسادگی , که من به این دو ارمغان؛
ترا دل بهشت آرزو, گران َستاده ام.
خوش آندمی به آدمی ؛ رسیده ازدل خدا, بمهربانی مژده ای !
که " بار خود " زکغبه نه , ازین جهان به آن جهان, برای تو, رسانده ام .
د. ساسان ایرانپور
5- نِگاه
درکشورم؛ شبی گران شده؛ نگاه من, پریشان فتاده است,
چنان کسی منم که در شبی, بزیرِتندری خشن,
میان دشت گمشده , تنها, گران , ستاده است .
گاهی چنان گرفته ام درین میان که گویی شور زندگی,
سربا شتاب سخت؛ بر بسترخواب خود ازامان نهاده است .
دراین شب گران منم که در پی تو میدوم خواب آلود؛
کجا تو خفته ای ؟ کجا تو مانده ای؟
به من بگو که من امید دیدن ترا؛
درین شب پراز امید و بیم, هنوز, زکف نداده ام_
شب را به غم میبرم پگاه؛
بشنو! مرو بخواب! یا خود مزن بخواب!
به آسمان, به صد امید میکنم نگاه,
که مژده ای مگر رسد, زتو بمن, زراه .
بشنودمی مرا ! که در پی تو میدوم ؛ دوان دوان درین تهِ شب سیاه .
6- اَرمَغانِ خُون
خون مرا به اَرمَغان دهید بجان زندگی؛
که جز براهِ زندگی نمی تپد دلم, دمی .
سروِ مرا به کوه زندگی نشان؛
که برسرش بجنبشی خبردَهَم,؛ خدای مهربان به بندگی.
زخون من درخت دادِ آدمی ؛ ز باغ کربلا,همیشه, قد کَشد,
چه گویمت ز مرگ نازنین کسان؟ ! تو غم مخور!
که زنده کرده ام زخونمان, خودِ درختِ آدمی .
دهم محرّم 1385
د. ساسان ایرانپور
7- اشک
اشک مراکه میچکد چون باران؛ ز دیدگان من یکسر،
ز مهر آن ستارگان چیده در شب سکوت ،
زدامن امید من, برچین!
اشک مرا به خون آن ستارگان بشوی که در پگاه بهمن ماه ؛
به د ستِ شوم اهریمن ، شد ازجنون ، شمع آجین .
اشک مرا بشمُر به چکّه های شبنم ؛ که بر گل وگیاه ، شب سیاه ، باریده ،
زجان اشک من بشنوکه درغم آنان , به 21 آوا, زغصّه نالیده .
اشک مرا برچین؛ به شوری کن آذ ین!
بیاد آن یاران که در پگاه باهم ، به " همدمی " ماندند، بیادمان رفتند ،
که خود دل میهن ، ز پایداریشان، بخود گران ، یکسر، همیشه بالیده .
اشک مرا برچین ! به شُوری کُن آذ ین !
19 /11/ 1385
د. ساسان ایرانپور
8- دو بوسه
میان باغِ دل؛ زشاخه ی یک گُل, بیاد تو تنها,
دو برگ گل چیدم؛ که در دلم رویید ، به مهرم از فردا،
رو برگ گل کردم ، دو بوسه با صد شور،
به ارمغان دادم ، دو چشم تو بگشا !
رو چشم خود بگذار تو بوسه هایم را؛
بگو به من خوبست که اَرمَغان دادی,
که جشن و پاکوبی, شد از تواَم برپا .
تو بوسه هایم را بیاد خود بسپار؛
که این منم بوسه, تواَم دران پیدا.
مرا بیاد خود, همیشه با خود دار؛
که این تویی در من ؛ خودم بتو شیدا.
چه روزی امروزست که روز " دلدادن"
خدا نگهدارت ! دلم چو یک چکّه, تویی چویک دریا!
14/02/2007
د. ساسان ایرانپور
9- شبپو
با چراغِ روشن ازدیدارِآن فردا؛
میان این شب دیجورِ بس تیره, بدنبال تو میگردم,
ترا در جستجویم , هان! کُجایی که مَنَت آسوده, گم کردم.
منم تنهایِ گمگشته دلِ سنگین تاریکی؛
و فریادِ بسی پرشورِمن, اندام تاریکی, گران , همواره, پیچیده؛
منم از جان ترا خوانا ؛ نمیآید زتو, فریادِ این جانِ مرا پاسخ !
زتو ای گم شده ازمن! درین تاریکی پُردردم,
بده پاسُخ مرا که اینک!
پریشاندل, بیاد تو, درین تاریکی افسُردم.
شب است ومن بسی نَستوه, ولی نالان؛
چه بس جویا, پی دلجوی میگردم؛
و ازهرسو, ترا پژواکِ فریادِ منِ شبپو, میدانم که میآید بگوش آسان,
منه درگوش خود پنبه تو دانسته, مشوپنهان!
که از نزدیک میآید نِدایِ مرغِ شب یکریز:
که هان! دستی بچشمان تو کِش, برخیز!
14/اسفند/ 1385
10- زلف آتشین
به زلف آتشین پر شِکَن که دل ز جان میبَرَدَم,
سِپُرده اَم رنگِ کژی بجنبش و پریدنم؛
زَ آب و آتش وزَ خاک؛ مرا سِرشته اند,
ازاین سه پاک سِرشت من؛ ز آتشی گذر دَهَم, رَهیدَنَم .
من از گُل و زبانه ی پرازتوان او میپرم گران؛
که گویمت : نه خاکم و, نه آبم و ؛ نه آتش, از جهیدنم.
مگو بمن که کارِتو؛ زدیده ی خرد , سَبُکسَریست؛
سَبُکسَرَم که نَگذرم ؛که بینی در خزیدنم.
چهارشنبه سوری 1385
سه شنبه/ 25/ اسفند 1385
11- یاد نوروز
یاد خوش نوروزی؛ میبَرَدَم سویِ او,
باز ببوی خوشش کرده بِدستم سَبُو,
گفته ببُوی گل و سبزه بخَر خنده را؛
میبرَمَت خانه من؛ بس! دگرازغم مَگو!
مهرِبهاران زده دشت و دَمَن یکسره؛
عشق من وتو یکی گشته, مگویَم هَوو!
خنده نشان بر لبان, شادی بخَربس گران؛
تا که زکین جان دَهَد برتوو نوروز, عَدو!
دشمن نوروز من, چاقوی غم بر دِلش !
سبزه گِرِه زَن ؛ بیا, مست ومَلنگ سوی جُو.
عشقِ تو بسپُر بدل همچو خود فروَدین ؛
غنچه کنی زندگی, مُردگی هم زیر و رو!
پَرتَم واَز شعر نو؛ شعر کُهن گفته ام,
شِکوَه مَکُن از کسی؛ کُومیروَد با سَبُو !
ساسان ایرانپور
نوروز 1386
12- " زمزمه ی غم "
غم ترا در دل, همیشه میکنم هان دوست! به زمزمه شادی,
که من به خود ماندم , تواَم پَیَش خواندی .
مرا که با دوستان , به دانشم نمیدانم که از چه ویرانم؛
دمی به مهر خود, روان کُن آبادی.
من آرزو دارم, بیاد خود که نه؛ بخود ترا یَکدَم, دوباره بازآرم ,
به پُرسشی پرسم که رستگاری را, دل کدام آیه, به ارمغان دادی؟
28/اسفند/1385.
د. ساسان ایرانپور
13- شب بیداد
ز چشم من پریده خواب واندر تن؛ نمانده هیچ آرامِشِ؛
زهر سویی؛ بآوازی برای من , نِدای مرگ میآید بصد خوانش ,
خودِ مردن تو گویی میبرد مارا بآسایش !
شب است و یکسره؛ دلها گران تاریک ،
و شور وشادی مردم بسی نازک, چو نخ باریک ,
خموشی یک هنر گشته ؛ بآسانی, در هر خانه میکوبد بس آهِسته,
دلیری مرغکی گشته ز بند سینه ها آسوده بس رَسته,
نمیدانم چرا ایستادگی از ما؛ کنون رخت سفربَسته؟
بگوشت میرسد هرجا منم نوکر ؛ منم چاکَر که بیدادی!
تو جایت خوش! بسی پاینده باد, ارچه؛ بجای دیگری بیهوده ایستادی!
شب است و این شب بیداد میدانم که ای یاران!
بسی سنگین سنگینست, میدانم؛
دل نرم امیدمان ؛ میان این شب بیداد افسُرده ست، میدانم؛
مرا با تو گران مرغ خرد افتاده اندر دام، میدانم
پگاه خاموش از آهنگ آواز از خروسان است ،
دل انسان در این خانه پریشان مانده غمگین است ، میدانم
ولی مهر پگاهِ روشنِ بهروزی فردا؛
خودش بسیار شیرینست و این آواز میخوانم: که برخیزید!
شب بیداد میدانم که بیم مرگ میآرد, پیام مرگ اندرمرگ ؛
ترا با من بسی بیگانه میدارد,
و سنگ سخت نومیدی ؛ زهرسویی بما رگبار میبارد,
ولی در خفتگی مُردن, بسی ننگین نگین است؛ میدانم .
زنو آواز میخوانم : که برخیزید. برخیزید !
چرا با من نمیآیی؟
چرا با من دل این شبگه تیره؛ بسوی روشنایی ره نپیمایی؟
چرا با من نمیخوانی تو آواز یکی ماندن ؛
به آهنگِ " شدن " آغازِ فردا را؟
چرا با من نمییابی ره فردای پیدا را ؟
پگاه ما پسِ این شب شده پنهان؛
و میخوانم پی فردا؛ گران از دل , هرآن جویای شیدا را .
بیا با من! بیا ای دوست همراهم که من شبپوی شبگاهم,
و اندر این شب تیره, بفردا, سخت در راهم.
تومیسوزی ؛ درون سینه ام غوغای تو مانده,
ویاد تو مرا اندر شبم دریاد, آوه! گریبانگیر صد آهم .
بیا با من ! بیا ای دوست همراهم !
29-01-1386
14- چی !
در آسمان امید من ستارگان " چی " گرفته است ؛
چشمم براه نشسته که مگردَمَد ستاره ای که بپرسمش»
ترا که نه, دَمِ ترا, بگو بمن؛ چرا؟ چِسان؟ کی گرفته است؟
اشک مرا زغم به آب میشویم و به دیگران میگویم؛
که خوابم از خستگی ربوده بود که شسته ام رخ مرا به چاره ای ,
اینکه نگویدم کسی که در بلندای امید تو, نمانده یک سِتاره ای .
شرمم خودش دردی شده بجان من کلاوه است ؛
پندم بده که درد خود دوا کنم دمی بیک اشاره ای.
امید من که به آه دودی شده که بدیدگان من پرده فکنده سخت,
مرگم بده تو ای خدای من! که کس نگویدت درین میان چه کاره ای.
مرا که مهربان به صد امید آفریده ای,
پندم بده چرا ستاره ی امید من, درین میان " چی" گرفته است؟
من عاشقم هنوز که خود بدانم ازچه خود بدست نومیدی فتاده ام,
شوراز دلم زدوده شد، شوق مرا بدست باد نومیدی نهاده ام .
من زنده ام ، خوشا به صد امید نشسته ام .
02/02/1386
15 - بازگویی
باز میگویم به آه کز درد مینالد گران؛ گویی، کسی در سرزمین من ،
کنون، زنده نمیباشد که انسان را بسنگ اَی آه !
درون چاله میکوبند، آسوده.
همه در مرگ پنداری؛ بفردا ازدل امروز، آهِسته، گران باری بکُول بستند بیهوده،
واز پندار نیکو آه ! بصد ترسویی وه ! رَستند فرسوده.
دل مردم درون سینه ها گویی که یخ کرده، همه مرده ،
همه آهودلند انگار ازهرسوی آشفته ؛ دَرِ یاری بسوی همدگربستند اینگونه.
دلی زنده اگر باشد درین میهن؛ نمیباید دلی پرپر شود در خاک؛
نمیباید نشست و دید دربندی؛ نشوریدو نشد غمناک.
نمیباید به انسانی زد از دستور پنداری بسی بیمار،
و خود را نه ؛ بسختی آدمیّت را، گران، آزرده کرد وخوار .
ترا اینک دوباره باز میخوانم، باز میخوانم :
ترا از خاک سستِ مُردگی، اینک ، دل این خاک !
بسوی آسمان آدمیّت با دوصد آواز میخوانم :
ترا ازمن به پنداری مکُن بیگانه بس تنها!
که من با تو ، ترا پندارنیکو میشوم یکجا،
ترا با من نوای مِهرمان درآسمان آدمیّت میسُراید نغمه ای زیبا_
و میخواند بآوازی که این پیغام انسانست آدمرا.
ساسان ایرانپور
05/ مرداد 1386
16- گریه نامه
سخن، مرا امشب؛ سرود یک گریه است،
بیاد یارانم؛ بیاد آن یاران،
که بیکفن درخاک،
نه خاوران تنها،
که درهمه ایران، بخون خود خفتند،
سخن ، مرا امشب ؛ سرود یک گریه است
که از دل میهن، برآورد فریاد که این همه یاران،
به میهنم هدیه است.
سخن مرا امشب چو نی لبک نالان؛
خوشا دل ازشادی، بمهرشان امشب، زعاشقی ویران .
من ازغمی گویم که آتشی گشته که جانمان سوخته،
تواَی بخون خفته! برآ که سرگشته، وطن بصد دیده،
بهمرهم امشب، بتو نظر دوخته.
سخن مرا امشب به گریه مینالد؛
بیاد یارانم زنای دل هردم بسختی میبالد.
من امشبم آونگ بچُوبه ی اندوه ،
که رج برج یاران، بخونشان غرقه اند، بعاشقی نستوه ،
نه خاوران تنها؛ که در همه ایران، بگورشان انبوه .
من امشبم ویران به چوبه ی اندوه.
خوشا بدل دارم ندایی بس گویا،
که ای دل غمگین گران بپا چون کوه !
ساسان ایرانپور
15/شهریور/1386
17- اندوه
مرا برخود زجان فریاد میبارد گران اندوه،
اینک آه !
که خون آشام سرمستی؛
گرفته تیغ بیدادش گران دردست وایستاده کنارم,
سرکشان درراه،
مرا فریاد زخمی میکشد آوازبس جانکاه.
مرا « ایستادگی » گویی؛ گران گفته زبُن بدرُود؛
که این «از جان بخون تشنه» کنارِ من بخود آسود.
مرا فریاد جانسوزم زنای تن؛ بسی، همواره میبارد،
شگفتا ! دل درون سینه ام گرم است ومیلرزد، وََ مینالد،
زغم که نه؛ زخشم خفته اندرخود، نمیدانم، که شاید هم نمییارد.
زمن بشنو؛ مرا بشنو !
مرا فریاد یک خشم مقدّس میبردهمواره اندرکام؛
ز رسوایی که من با خود زبیگانه ، بسی بیگانه تر مانم ،
مرا بشنو بفریادم که اندوهم بکامش میبرد آرام.
منم فریاد یک گریه که بغضش خفته درسینه، بسی گمنام.
مرا فریاد اندوهی کلافه کرده، میگریم؛
تو گویی این خود من بسترش مرده،
که آسان دلقک مستی مرا با خود گران برده؛
چو زندانی، گروگان تا دل شهری که مردم با دهانی پر زخنده-
یا گِلوپرکرده ازفریاد وایستاده پی دیدار،
ومن هردم، بخودافتاده میپیچم بدردِ خود، چو یک بیمار.
منم فریاد یک دردی که در جانم ، شده چون خوره ای انگار؛
منم فریاد یک اندوه ، ندای کینه ای خونبار..
7/مهر/1386
18-
گل وسبزه ، دمن و ژاله و باران ونسیم؛
همه از یاد تومیآردم اَی یار قدیم،
شب مهتاب بهاری دم گلباغی بزرگ،
باُمید تونشینم که بیایی برویم.
رهمان سوی پگاه باز بُوَد همواره ؛
منشین کزسردوستی بپگاهان برسیم،
همه جا گام من از دوستی تو پیداست،
بگو درراه دل ازجان بخدا سربدهیم
شب و نومیدی به هم گاه بسی همراهند،
به امید تونشینم که زشادی برهیم.
خسته از ماندن در راهم و ایراد مگیر!
بگو من آمده ام تا برهایی بدویم.
منم و آرزوی شادی ودوستی همین؛
تواگردوست شوی، سنگ بدشمن بزنیم.
10/مهر/1386
19 -
گل وسبزه ، دمن و ژاله و باران ونسیم؛
همه از یاد تومیآردم اَی یار قدیم،
شب مهتاب بهاری دم گلباغی بزرگ،
باُمید تونشینم که بیایی برویم.
رهمان سوی پگاه باز بُوَد همواره ؛
منشین کزسردوستی بپگاهان برسیم،
همه جا گام من از دوستی تو پیداست،
بگو درراه دل ازجان بخدا سربدهیم
شب و نومیدی به هم گاه بسی همراهند،
به امید تونشینم که زشادی برهیم.
خسته از ماندن در راهم و ایراد مگیر!
بگو من آمده ام تا برهایی بدویم.
منم و آرزوی شادی ودوستی وهمین؛
تواگردوست شوی، سنگ بدشمن بزنیم.
10/مهر/1386
20 - همراه
منم با توبسی غمگین ؛
منم با تو یکی همراه، گران کنج سیهچال ستم دلگیر،
منم با تو دران کنج «اوین» ازچکّه های خون، بتن آجین.
منم همراه تو فریادی بیبرگشت؛ یک فریاد،
که میپیچد به تاروپود جان مردم نامردم بیداد،
که میگوید:« منم فریادی از یک دادِ دلخسته ،
به بند تو، ولی آزاد.
منم اَی «یاراندرجوی خون غرغاب در زندان» ترا همراه،
ترا همراههم و همپای میمانم ؛
ترا از این دل تاریک شب پرزور،
زدل خوانا به آهنگِ « شدن» با کشتی همراهی میرانم.
منم با تو!
منم با تو؛ گُمان بَد مَبَرازمن که ازتو دورم وبیدرد،
ترا درخون نمیبینم که چون سروی، به« آزادی»
کنون جانانه ایستادی ، گران، بیباک، در« آوَرد ».
منم با تو دل اندوه بس جانکاه،
درین بیداد بیجان تا پگاه همراه !
2/ آذر/ 1386
ساسان ایرانپور
21 « ترا همراه میمانم »
ترا دیدم که تن آغِشته اَندرخُون و اَندرزخم بیدادی،
مرا از دل برآمد آهِ جانگاهی بتو؛ جانانه فریادی،
بتو راز مرا پنهان نمیدارم :
میان ترکش فریادهای من ، بگوش آمد چه آوازی !
خروس این شب بیداد میخواند گران یکسر؛ چه مینالی:
که نزدیک خروسخوانست وشب گریان،
ومن دیدم گل وسبزه ، همه در باغ این میهن گرفته شبنم شادی،
تو میبینی دم دیگرپگاهان را و میبالی به «آزادی » .
دلم میگرید از اندوه میدانی « تو ای آغشته اندرخون خود در بند » !
منم همواره بالین تو با یک آسمان لبخند ،
مرا با خود مدارا کن که دل دارم ترا ،جانانه صد پیوند.
منم یاری که بربالین، کنار تو، نشسته تا پگاه همراه؛
منم آواز دلانگیز تو یکسر، بتو آرامشی گویا ،
ترا همراه میمانم که تا آندم بماند یک ستاره در کنارماه.
ساسان ایرانپور
22– تویی بیداد و من خود داد
من آهِسته ؛ خوش و پیگیر و پیوسته ، ترا اَی شُومی بیداد !
نخواهم ماند آسوده ،
مرا از تو چه آسایش؛ ترا یک دشمنی پیدا ، مرا فریاد ؟
منم فریاد بیبرگشت ؛منم خود داد .
منم فریاد یک مردم ؛ به ره پویا " فردا " را ؛ رهایی را منم همزاد ،
منم از او گران از دل ، یکی شیون که مینالد: تویی ویران ، منم آباد.
تو در اندوه خود خواهی کلافه شد ؛
من از هر آرزو در دل، کنم صدها امید آزاد ،
وازاندیشه مییالم منم بس شاد .
منم در خود ، بیک جنبش گران پویا و جوینده ،
همه سبزم؛ خودم زنده ، چه روینده !
تو در مانده ، بگردابی روان مرده .
ترا بر تار و بودت میشوم خوره ،
ترا میندازم از ریشه ،
زتو خاکستری سازم ، دهم برباد.
منم در دست با داسی بسنگ پایداریها ساییده ؛
درخت بی برت را میکَنم از ریشه وبنیاد ،
مرا باور نخواهی کرد ؛ باور کن . تو ای « بیداد » !
گران بر روی مردار تو خواهم کرد از شادی، تل و پشته ،
ترا فردای تو چون کف ، بروی آب افتاده ،
منم هر دم ترا درگیر و در پنجه ، گران دشمن، بفردایم چو دلداده.
منم یک یاد ؛ منم آباد ، منم اندر پی آن " خود " که میسازد مرا آزاد .
ساسان ایرانپور
25/ آذر 1386
23 - اشکم
اشک من شعرمرا ؛ شسته به اندوه گران با نفرین،
که ترا دید ه ی من دیده پی یار تو در بندِ اوین .
آه من در پی او " مادرنازم " که نشسته آنجا ؛
تو بدانی ؛ بنگاهی ، بصدایی ، میرود تا پروین .
تو مرا در خود اشکم بنگاهی که ببینی گویی :
پسرم ، چون پسرم ، گشته به آتش آجین ،
تو مگو چون پسرت نیست کنارت تنهایی ،
بخدا هست ترا ؛ بس پسر و دخترکان صد دوجین .
تو مرا نزد خودت چون پسرت دارعزیز ای مادر ؛
که زاندوه خورد سنگ ستم ؛ دشمنکِ بدآیین .
من کیم ؟ لیک کنارتو شدم یار تو چون فرزندت ،
که مرا همره او، همره تو، کرده " ستم پیشه " کمین
من؛ نه آنم که ترا پند دهم ، لیک من و تو باید ؛
بدوصد شادی، ازین شب برویم ، رسته ، همین.
ساسان ایرانپور
26/آذر /1386
24- بازخوانی
من ؛ ترا در شب تیره ، بچراغی میخوانم ،
که ترا راه بچاه ؛ شب تیره ، نبَرَد آسوده ،
من ترا سخت بفردا بنویدی میخوانم ،
که ترا « دیوکِ نومیدِ ستم » ،
توی این دشت پر از دلهُره و چندرنگی ،
بسرابی نکَشد تشنه دمی بیهُوده .
من ترا باز به « هوشیاری » گران میخوانم ،
که زَر دوست همین کشور پاک تو و من،
بدروغ تو نگیرد دوده .
با دلی باز و رُخی شاد ترا میخوانم ؛
که بزنگار گناه ، بدروغی نشوی آلوده !
من ترا همره این دسته ی یارا ن بپگاه میخوانم ،
که بگویم به همه « یارو » شب تیره بهمراه بوده " .
28/آذر /1386
ساسان ایرانپور
--------------------------
25- " یاد تو "
من ؛ گران ، رنجه ، بیاد تواَم اَی رفته زما ، پیوسته ؛
که دل سوخته ام نزد گل لاله ترا برجسته ،
یاد من مانده بسی ، آه ، سر پلّه ی زندان در شیراز ،
بصدایی ؛ تو، گران ، گفتی بما خندهکنان با آواز :
که منم « یاد همیشه » چو « روان » در پرواز ،
که بخواب همه اتان خواهم شد ،
مخورید غم که رَوَد این شب دیجُور و دراز !
من همان یار تو و یاد تواََم دلخسته:
گفتی بدرُود و همه در پی تو بس نگران در زندان ،
تو ولی با دل وابسته بمردم رفتی ، آسان ،
که بآغوش بگیری تو چو پروانه گل آتش مرگ ،
دل زندان ؛ سر پلّه ، بنگاه یاران .
من؛ بدان ، یاد تواَم با دل پردرد چُنان ؛
که بتن زخم گران داشتی ورفتی زما خندهکنان.
من ؛ ترا خواب خودم داشته ام پیوسته ،
بنگاهی ، گل سرخی که گلابی میزده برایران..
من گران یاد تواَم ، در همه آن ، تو آنی؛
تو ؛ گل ، ای نوزده بهارم ! نرَوی از یادی؛
که دل پاک همه " یاد ترا " در یادست ،
که خود " عشق " چومرغی و توهم صیّادی ،
من چنان یاد تواَم ، آه ترا وابسته ؛
که پگاه پشت رخ روز ، گران پیوسته.
ساسان ایرانپور
2/ آذر /1386
( بیاد زنده یاد اعظم صیّادی جهرمی در زندان عادل آباد شیراز )
26 - " ترا همراه خواهم شد
ترا همراه خواهم شد . ترا همراه میمانم ؛
ترا من رخش همراهی ، بصد کوشش، گران ، پیوسته ، میرانم،
ترا از آن دَرِ زندان ، گران بسته ، به خود آرام میخوانم :
صدایم کن !
ترا تا آن دل سنگین زندان تا اوین یا قصر همراهم ؛
صدایم کن تو آهسته ، پیامت را بده از جان که میستانم .
پیامت را بده آرام ؛ به خانه میبرم از دل پیامت را ،
که مادر یا پدر گوید فلانی ! وه ! چه میگویی که میدانم.
صدایم کن ! ترا همراه میمانم . "
ساسان ایرانپور
7 / دی /1386
----------------------------------
28 / 12 /2007
27 -
میرسم اینک بسوی روز دیگر سال نو وه ! این دلم ؛
میبرد اندوهگین، آهسته جانم را بسوی میهنم ،
با صدای توپ اینجا ، بازی با آتش که مردم میکنند،
یاد نوروزم رسیده ، شاد و خرّم ، شادمانی میکنم ،
شادم و خرّم ولی دارم میان دل گران یک آرزو ،
تا کنم با سفره ی نوروز خود پاکیزه این چشم ترم .
چشم اشک آلود من ؛ دیگر ! نمیخشکد چرا ؟
خاکی از آنجا دهیدم با نسیم فرودین ،
تا که بردارد مگر دستش دمی از این سرم .
ای شما یاران آزرده چو من خانه بدوش !
یک صدا آواز رفتن سرکشید اینک همه با من مگر؛
دل بسوزاند خدای میهنم گوید که آواز شما را، من بیک جو ، میخرم .
من بیاد یار میهن دل بفردا میبرم.
ساعت 00
1 / 1 / 2008
28 - " پرپرک "
پرپرک ای یار من در این شب تیره دل دوری بگو؛
کآمده ؛ مژده ترا اینک مرا ، مهتاب شد ، مهتاب شد.
دل گرفته وه مرا بس این شبم چادر زده ، ای پرپرک !
چشمه ی دل از سر اندوه بسی مُرداب شد ، مُرداب شد .
زیر گوشی با من دلزنده گو ای پرپرک که اینک مرا،
بس گران ترکیده دل ، وه ! آب شد ، وه آب شد .
پرپرک ای یارمن تو در شب دیجور من ؛ با صد شتاب،
مهربانی کن ، بگو " سویی " کجا دیدی بگو؛
دست و پای جان من از دلهُره درخواب شد ، در خواب شد.
پرپرک ای جان من! یاران همه گویی که خاک مرگشان پاشیده اند .
وه ! سراپایم گرفته ترس تنهایی که بس دلمردگی خود باب شد ، بس باب شد .
پرپرک ای جان من ده مژده ام " سویی " ترا آمد بچشم ،
من دلم ای پرپرک از روشنی به " روزنی " بیتاب شد ؛ بیتاب شد .
پرپرک ای یارمن تو؛ درمیان این شب بیم و امید ،
پاسخم ده ! پاسخم ده ! شب مرا در جوی اشک آرزو میراب شد ، میراب شد .
پرپرک ای یار من گو کآمده مژده ترا مهتاب شد؛ مهتاب شد ...
ساسان ایرانپور
1/1/2008
29 - " درنگ "
ترا با من اگر کار و نیازی نیست ؛
درنگی کن که دل آزرده میگردد .
درنگی کن کنار من ، که میدانم درنگ تو ،
مرا دنیایی دلداریست ،
مگویی نه ؛ که دل تنها ، درون تن ،
چو یک تنگی دل دشتی، دل گرما، گران خالیست ،
مرا با تو درنگی کن که جان در این درنگمان ، نهان جاریست .
درنگی کن که جانم در امیدی سخت ،
به " تک تک " هر دم از سینه که میخیزد پی یاری ، بهمکاریست .
درنگی کن دمی با من ترا گرچه زمن کارو نیازی نیست .
ساسان ایرانپور
15 / دی /1386
30 -
" من شما را ز دل بند اوین دیده بودم همواره ؛
که به اشک خودتان " سُفته " مرا سخت و نهان داشته اید،
اشکتان ریخت چنان ؛ جوی بجو پیوسته ،
که زر مردممان با خون دل کاشته اید،
زشما بوسه ی من شرم نموده ؛ سرخ است ،
چو شما پرچم آزادی ، گران ، دیده ، برافراشته اید...
به نیاش چه بگویم که شما با همه ی تنهایی ،
دیده بودم شب یلدا به " دروکردن " آزادی و عشق،
بَرِ زندان، سر سفره ، همگی میوه سر میوه ، چه انباشته اید !
من شما را ز دل بند اوین دیده بودم همواره .
که به اشک دلتان " یاد مرا " داشته اید.
ساسان ایرانپور
16 / دی / 1386
31- باز میخوانم ..
بازمیخوانم ؛ بازمیخوانم بان " آوا " ؛ به آن ” سویی ” ،
به راه آدمی مستانه میخواند گران مارا ؛
چراغ ” آدمی ” باید بدست آسان گرفت و رفت ،
راه بازست و چنین ” سو یی ”
بآنجا میبرد ما را به ” نیکویی ” ،
به ” آنجایی ” که ما انسان اگر باشیم ،
کنار هم بیارامیم ، چه آسوده به ” یکخویی ،
چراغ ما ؛ به این دیو شب بیداد ” واپسرو ”
دل ایران صد پیشرو ؛ فروزان میشود ؛ آری، باین زودی ؛
بخوان با من ! بخوان با من ” نیایش را ” ،
که با یاد بشر گویم :
که تو با من روان بودی .
بخوان با من !بخوان با من که میدانم ؛
ترا با من نمیباید فرا گیرد دمی، این دیو ” نومیدی
17 / دی /1386
د . ساسان ایرانپور
32 – گل یخ
گل یخ نام منست ؛
که زیخ آمده ام .
همه جا سرد بود و یخکرده ؛
بگمانم که ازآن سوزش سرما هنوز یاد منست .
بین آن سردی که من چشم گشودم بجهان ،
زیر گوشم همگی ، همگی با دل پر درد و گران ،
بامیدی ، بنگاهی ، بشتاب از دل و جان ،
یکسره گفته بودند ای گل یخ !
که زمستان میرود افسرده،
میرسد روز بهاری به دو مه، غمزه کنان،
که همه زندگی درکام منست .
همه این آرزو را ، که برای گل یخ کرده بودند آهسته؛
بنگاهی همگی ؛ بخدا ، دود و شد و رفته بهیچ پیوسته .
منم و این دل یخکرده ی من ؛ دیگر هیچ ، گل یخ نام منست ؛
که زیخ آمده ام دلخسته،
همه، من ، یخزده ام ، چه گران یخ بر و بام منست .
که دل یخ شدم و رُسته گلی تافته ام..
چه کنم آمدنم در دل یخ بود و همه در سردی ؛
به بهاری خوش و خرّم چه گمان بافته ام ،
همه چی بخت شد و نام گل از یخ بدمی یافته ام.
نرسیدم به بهاری مکنید سرزنشم ؛
که چرا با گل خود در دل یخ ساخته ام ؟.
ساسان ایرانپور 23 / دی / 1386
بیاد سالگره ی صدیقه . م. ن
---------------------------------
33 - منت همراه میمانم ؛
منت همراه میمانم ؛
منت همراه ، دل این راه ، گران آواز میخوانم ،
منت با شور آشفته که از سینه ؛ بفریادی ،
بسوی آدمی همواره میخیزد ، براهِ روشن فردا ،
گران ، رخش " شدن " آسوده میرانم.
تویی با من ، منم با تو ، مگو تنها در راهم ؛
که من اندوه در اندوه میبارم.
مگو هرگز که در " رفتن " شب بیداد تنهایم.
مگو بیداد آسوده درون خانه و من خانه بردوشم،
که از صد شور و آوازت ، شنیدستم :
همه این خانه ی خودکامگان ، ای نازنین جانم !
" که از بنیاد ویران شد ، همین فردای نزدیکم ،
تو با من گو که این پیغام روشن را مگو ، چونکه خودم نشنیده میدانم .
ی
د. ساسان ایرانپور
" به پشتیبانی از کارهای مردمی « نارنین افشین جم » از کانادا "
34 - ناله
من از یک " عشق " مینالم که در زنجیر افتاده ؛
من از این عشق سرگردان ، به آه سوز دل همواره مینالم ،
که خود را نا آشنا شاید به زندانبان پناه داده ،
من ازاین " عشق همچون دل بمن نزدیک " و اندر خود بسی افتاده آزرده ،
نمیدانی که چون پیوسته میزارم ، ولی افسوس و وا دردا !
مرا باور نمیدارد که اندرراه فردایش گران شیفته ،
دوچشمان را بدر دوخته، بره مانده.
زبان دیگری شاید ، گمان من چنین باید ...
که من درهم بریزم ، یک به یک ، آری ؛ الفبای سخن ازعشق گفتن را،
بیاموزم دگرباره الفبای به این دلبر " دلی از جان سپردن " را،
بخوانم با زبان آشنا من این دلآزرده که در زنجیز افتاده ،
وچون بیگانه ای با من ، و با چشمان ناباور، مرا بس خیره ایستاده .
زبانی دیگری باید کنم آغازو بگشاید گران راز میان این دو دلداده .
35 - ابراهیم
چو شنیدم که ترا مرگ به آزادی داد ؛ ابراهیم !
گریه ام خود پی گریه ، چه ؛ به گریه افتاد ! ابراهیم !
نه ز اندوه تو من ، آه ! که من زنده ام و تو رفتی؛
که صدایی زگلو میترکد ، مرگم باد ، ابراهیم !
تو زکُردی و منم گیل و دگرمرد بلوچ یا ترکی،
همه از درد همین میهنمان در فریاد ، ابراهیم !
تو دل بندی شبانگه ، به زنجیرستم رفتی ، خوشا ،
که منم با همه ی مردممان تابه پگاه در بیداد، ابراهیم !
به همان آخ توکه در دل زندان زشکنجه کردی ،
چه بگویم زپَلشتی نشود رفتنمان بی فریاد ، ابراهیم !
بسر پاک همین میهنمان صد سوگند، میباید !
که ترا مژده دهم ازخود آزادی به دیمه ، آزاد ، ابراهیم.
بفغان میگذرد روزو شبم در پی تو گوکه منا ل ؛
که بشواز پی آزادی بسی هردم شاد ابراهیم ،
چه بگویم که مرا دانش پنهانگویی نیست،
زمنت مژده که این خانه شود زود، آباد ،ابراهیم!
29 / دی /1386
ساسان ایرانپور
" به یاد زنده یاد دانشجوی کرد ابراهیم لطف الهی در زیر شکنجه "
36 - شادینامه
سال نومیرسد و شادی بغم در افتاد ، میدانم؛
میدانم ،
کارمان میگذرد غم مخوری ازبیداد ؛ ای جانم ،
من بسی سال گذشت از سرنوروز بغم ساخته ام ؛
ساخته ام ،
چه نشینی که بگو شادی گرفت آسانم ؛
آسانم ،
چه کنیم زندگی از شادی بماند بجهان پیوسته ؟
بدل شادی بگو شادم و باخویش تو هم پیمانم ،
تو مرا درپی نوروز بصد شادی بخوان با صد شور،
که به نوروز ترا سال دگر سوی خودم میخوانم ؛
میخوانم .
با چنین آمد و شد مورغم از درد خودش در لانه ست ؛
ویرانه ست ،
تو مبادا که بگویی همه درد ست و من اندر آنم.
من و تو زاده ی شادی ز« آهورا مزدا » با نوروز،
میرویم تا بنهیم سبزه و سیب و سمنو برخوانم ؛
برخوانم ،
دم این سفره من ازشادی بدان پیروزم همواره؛
بگو همراه تواَم ؛ درد وغم از خانه ، گران ، میرانم ،
میرانم ،
به امیدم ننهی تا برود روز بهاری با نوروز،
که ترا سیزده بدر دشتی بخود یکّه نهان میمانم ؛
میمانم .
29. 12. 1386
ساسان ایرانپور
37 - « آوای زندانی »
آوای زندانی ”
من دل بند اوین گرچه دلا زندانم ؛
زندانم ،
نغمه کن نوروزمان را که گران، خواهانم ؛
خواهانم.
بسر نوروزمان از چه خورم سوگندی؟
که سراپای گران، پشت در بند اوین، مهر ترا میخوانم ؛
خود نوروز شنیدم که تو با سفره ی نوروز و همه دلبندان ،
میزنی چادر غم تا بکنی شاد ، دل ایرانم ،
چوبببینم دم زندان تو نشستی با نوروز ؛
بهمه مهرخدایان که بدلها افتاد ،
نه که یک سال ، بصد سال ، دل بند اوین میمانم ؛
تو زمن گوش کن این شور که دارم در سر ؛
بتو آوازی گران از دل این بند اوین میخوانم :
که بده دست ترا در دستم ،
که مرا درد ستمگر میرود از جانم ؛
تو مبادا که بباری زغمم اشک ترا در نوروز !
یاد من باش که من ” رخش توان ” میرانم ؛
میرانم.
مخوری غم که مرا ترس گرفت از زندان ؛
آزردم ، دلتنگم ؛ میترسم ، میدانم ؛
تو گمان ، لیک مبر، ترسو من از زندانم!
شده ترسم که چسان گور کنم سال دگر ، دربانم !
دربانم .
29/ 12 / 1386
ساسان ایرانپور
38- غمگینم
گفته آن مردک بیداد ترا با پسرت " بی ادبیست » ؛
غمگینم ،
ای پدر! کاش که میگفتی مرا با پسرم صد ادبست ،
دردینم ،
که تو برمیزمن و مردم من ، دزدی نشستی با زور،
گستاخی !
پسرم گفت که هان : مردم ایران بشما بس ستمست !
میمیرم ،
پدر ای جان پدر ! کاش گران میگفتی :
من اگر نیست گنه ؛ سجده به این جان پسرخواهم کرد،
با صد شور،
که ادب بُود و پی مردم خود رفته اوین ، چون عسلت،
شیرینم .
نکند، جان پدر؛ آن پسر با « همه چیزم » بستمگر پرخاش ،
میدانم ،
مگر ازمهر و ادب شعله در او ؛ در پسر م ، پر اثرست ،
میبینم .
من، به این باغ گُلی کز ادب و دانش خود کاشته ام ، شادم بس ؛
تو مگو میوه ندارم ز چنین باغ که بس پر ثمرست ؛ میچینم.
ساسان ایرانپور
7/ نوروز /1387
« برای پدر دانشجوی زندانی در اوین »
( پدردانشجویی بنام اخمد قصّیابان در تهران به دیدارخود و همسزش با سعید مرتضوی، دادستان تهران، اشاره کرد و با انتقاد از نحوه برخورد و طرز صحبت کردن این مقام قضایی گفت: «ایشان حرف های زشتی جلوی مادران دانشجویان زد. خیلی ها می گفتند ملاقات با ایشان اشتباه است، اما ما چه می دانستیم؟! مرتضوی گفت شیرش دست من است بخواهم بازش می کنم نخواهم می بندمش. گفت باید هم خودتان و هم بچه هایتان را ادب کنم )
